Θοδωρής Καλούδης
Με τα ισραηλινά πλήγματα στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur το Ισραήλ για πρώτη φορά εμφανίζεται να χρησιμοποιεί στρατιωτική ισχύ για να ανακόψει ευθέως την επέκταση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία. Και αυτό είναι μια εξέλιξη που αμερικανικά think tanks είχαν αρχίσει να περιγράφουν εδώ και μήνες ως ίσως την επόμενη επικίνδυνη γραμμή αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή.
Η χθεσινή είδηση, από μόνη της, είναι αρκετά καθαρή. Σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, η Τουρκία ετοιμαζόταν να εγκαταστήσει στην Abu al-Duhur ραντάρ, αντιαεροπορικά συστήματα και στρατιωτικό προσωπικό. Η Δαμασκός προειδοποιήθηκε. Δεν αντέδρασε και ακολούθησαν τα ισραηλινά πλήγματα.
Η Άγκυρα και η Συρία αμφισβητούν αυτή την εκδοχή. Η Ουάσιγκτον, επίσης, δεν φαίνεται να υιοθετεί πλήρως την ισραηλινή ανάγνωση. Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Tom Barrack μίλησε για «περιττή κλιμάκωση», ενώ το Reuters μετέδωσε ότι ο Αμερικανός αξιωματούχος προσπαθεί να ενισχύσει τον μηχανισμό αποφυγής επεισοδίων ανάμεσα σε Ισραήλ, Τουρκία και Συρία.
Υπάρχει διάσταση απόψεων για το τι ακριβώς επρόκειτο να εγκατασταθεί στην Abu al-Duhur. Αλλά η διαφωνία αυτή δεν αλλάζει το βασικό πρόβλημα.
Το είχε περιγράψει από τον Μάιο του 2025 το Washington Institute, σε ανάλυση του, με έναν τίτλο που σήμερα ακούγεται μάλλον λιγότερο δραματικός από τότε: Israel and Turkey Are on a Collision Course (Ισραήλ και Τουρκία βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης.)
Η διαπίστωσή του Αμερικανικού Think Tank ήταν απλή. Μετά την πτώση του Άσαντ, Τουρκία και Ισραήλ βρέθηκαν ενισχυμένες στη Συρία, αλλά επιδιώκουν διαφορετικά πράγματα σε αυτήν.Η Άγκυρα επιδιώκει ένα λειτουργικό, κατά το δυνατόν ενιαίοΣυριακό κράτος, με μια κυβέρνηση στη Δαμασκό πάνω στην οποία θα διαθέτει σημαντική επιρροή. Θέλει να κλείσει το κουρδικό μέτωπο στα νότια σύνορά της, να διευκολύνει την επιστροφή προσφύγων και να έχει λόγο -πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό- στην επόμενη ημέρα της χώρας.
Η χθεσινή είδηση, από μόνη της, είναι αρκετά καθαρή. Σύμφωνα με την ισραηλινή πλευρά, η Τουρκία ετοιμαζόταν να εγκαταστήσει στην Abu al-Duhur ραντάρ, αντιαεροπορικά συστήματα και στρατιωτικό προσωπικό. Η Δαμασκός προειδοποιήθηκε. Δεν αντέδρασε και ακολούθησαν τα ισραηλινά πλήγματα.
Η Άγκυρα και η Συρία αμφισβητούν αυτή την εκδοχή. Η Ουάσιγκτον, επίσης, δεν φαίνεται να υιοθετεί πλήρως την ισραηλινή ανάγνωση. Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Tom Barrack μίλησε για «περιττή κλιμάκωση», ενώ το Reuters μετέδωσε ότι ο Αμερικανός αξιωματούχος προσπαθεί να ενισχύσει τον μηχανισμό αποφυγής επεισοδίων ανάμεσα σε Ισραήλ, Τουρκία και Συρία.
Υπάρχει διάσταση απόψεων για το τι ακριβώς επρόκειτο να εγκατασταθεί στην Abu al-Duhur. Αλλά η διαφωνία αυτή δεν αλλάζει το βασικό πρόβλημα.
Το είχε περιγράψει από τον Μάιο του 2025 το Washington Institute, σε ανάλυση του, με έναν τίτλο που σήμερα ακούγεται μάλλον λιγότερο δραματικός από τότε: Israel and Turkey Are on a Collision Course (Ισραήλ και Τουρκία βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης.)
Η διαπίστωσή του Αμερικανικού Think Tank ήταν απλή. Μετά την πτώση του Άσαντ, Τουρκία και Ισραήλ βρέθηκαν ενισχυμένες στη Συρία, αλλά επιδιώκουν διαφορετικά πράγματα σε αυτήν.Η Άγκυρα επιδιώκει ένα λειτουργικό, κατά το δυνατόν ενιαίοΣυριακό κράτος, με μια κυβέρνηση στη Δαμασκό πάνω στην οποία θα διαθέτει σημαντική επιρροή. Θέλει να κλείσει το κουρδικό μέτωπο στα νότια σύνορά της, να διευκολύνει την επιστροφή προσφύγων και να έχει λόγο -πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό- στην επόμενη ημέρα της χώρας.
Το Ισραήλ βλέπει τα πράγματα διαφορετικά. Θέλει πάνω απ’ όλα να είναι βέβαιο ότι από το Συριακό έδαφος δεν θα δημιουργηθεί μια νέα στρατιωτική απειλή. Και αυτό σημαίνει ότι επιδιώκει να διατηρήσει κάτι που απέκτησε τα προηγούμενα χρόνια: μεγάλη ελευθερία στρατιωτικών επιχειρήσεων μέσα στη Συρία.
Τι ανησυχεί το Ισραήλ
Εδώ βρίσκεται και η πραγματική σημασία των πληροφοριών για τουρκικά ραντάρ και αντιαεροπορικά.
Το πρόβλημα για το Ισραήλ δεν είναι μερικές εκατοντάδες Τούρκοι στρατιώτες σε μία Συριακή βάση. Είναι η πιθανότητα δημιουργίας ενός τουρκικού δικτύου αεράμυνας που θα αρχίσει να αλλάζει τους όρους με τους οποίους επιχειρεί η ισραηλινή αεροπορία.
Ένα τουρκικό ραντάρ δεν χρειάζεται να καταρρίψει ισραηλινό αεροσκάφος για να αλλάξει την ισορροπία. Αρκεί να το βλέπει το Ισραήλ και να υποχρεώνεται να συνυπολογίζει την Τουρκία πριν από κάθε επιχείρηση. Αυτό είναι κάτι που η κυβέρνηση Νετανιάχου δείχνει ότι δεν θέλει να αποδεχθεί.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
Το Center for Strategic and International Studies (CSIS) έχει επισημάνει ότι η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει πλέον τη Συρία μόνο ως πρόβλημα ασφαλείας. Τη βλέπει ως χώρο μακροχρόνιας πολιτικής και οικονομικής επιρροής. Η ανοικοδόμηση, οι εμπορικές σχέσεις και η στρατιωτική συνεργασία με τη Δαμασκό εντάσσονται στην ίδια στρατηγική.
Και το Middle East Institute, είχε σταθεί ακριβώς στο ζήτημα των βάσεων και της αεράμυνας. Η Τουρκία, έγραφε, είχε ήδη εξετάσει την ανάπτυξη βάσεων και radar στη Συρία, προκαλώντας ισραηλινές αντιδράσεις επειδή μια τέτοια παρουσία θα περιόριζε την επιχειρησιακή ελευθερία του Ισραήλ.
Υπάρχει μάλιστα ένα παράδοξο που επισημαίνουν οι αμερικανικές αναλύσεις. Όσο περισσότερο το Ισραήλ βομβαρδίζει συριακές υποδομές για να περιορίσει την τουρκική επιρροή, τόσο περισσότερο μπορεί να ενισχύει την ανάγκη της Δαμασκού να στηριχθεί στην Τουρκία.
Η Συρία “μήλον της Έριδος”
Κάπως έτσι η Συρία κινδυνεύει να γίνει το νέο πεδίο ενός ανταγωνισμού που μέχρι πρόσφατα παρέμενε ελεγχόμενος.
Το εντυπωσιακό είναι ότι Ισραήλ και Τουρκία είχαν έναν κοινό αντίπαλο εκεί: το Ιράν. Η αποδυνάμωση της Τεχεράνης και της Hezbollah και η πτώση του Άσαντ περιόρισαν δραστικά την ιρανική παρουσία.
Μόνο που το κενό που δημιουργήθηκε δεν έμεινε κενό: Η Τουρκία επιχειρεί να το καλύψει αποκτώντας στρατηγικό βάθος στη Συρία. Το Ισραήλ προσπαθεί να εμποδίσει οποιαδήποτε περιφερειακή δύναμη να αποκτήσει εκεί στρατιωτικές δυνατότητες που θα περιορίζουν τη δική του ισχύ.
Γι’ αυτό και η χθεσινή Ισραηλινή επίθεση στο Abu al-Duhur έχει ιδιαίτερη σημασία πέρα από έναν βομβαρδισμένο διάδρομο προσγείωσης.
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει πλέον ένα μέρος της Συρίας ως προέκταση της δικής του ζώνης ασφαλείας. Η Τουρκία βλέπει την ίδια χώρα ως βασικό χώρο της δικής της περιφερειακής επιρροής.
Και οι δύο αυτές αντιλήψεις χωρούν στον ίδιο χάρτη. Δύσκολα, όμως, χωρούν για πολύ στην ίδια Συρία…
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου