Θα μπορούσε πραγματικά η Τουρκία να εισβάλει στο Ισραήλ;

 Νόα Λατζίμη
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν καυχήθηκε ότι η χώρα του θα μπορούσε να δράσει εναντίον του Ισραήλ όπως έκανε στη Λιβύη και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Αλλά μια προσεκτική ματιά στις στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα: Οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια θα ήταν καταδικασμένη να αποτύχει. Υπάρχει, ωστόσο, ένα άλλο σενάριο, όχι λιγότερο επικίνδυνο από μια άμεση εισβολή, που θα πρέπει να ανησυχήσει τον Ισραηλινό Στρατό.

Στο πλαίσιο των εντάσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ σχετικά με την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης για ανώτερους Ισραηλινούς αξιωματούχους, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απείλησε ξανά αυτή την εβδομάδα ότι όπως η χώρα του είχε δράσει στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και τη Λιβύη, θα μπορούσε επίσης να δράσει εναντίον του Ισραήλ, υπό την προϋπόθεση ότι ήταν αρκετά ισχυρό.

Αυτή είναι μια ευκαιρία να εξετάσουμε τα πιεστικά ερωτήματα: Υπάρχει κάποια αλήθεια στις παρατηρήσεις του και είναι η Άγκυρα ικανή να αποτελέσει πραγματική στρατιωτική απειλή για το Ισραήλ;

Τουρκική χερσαία επιχείρηση

Στην πράξη, από την εισβολή της στην Κύπρο το 1974, η Τουρκία δεν έχει πραγματοποιήσει μια μεγάλης κλίμακας συμβατική εισβολή στο στυλ μιας πλήρους εδαφικής κατάκτησης. Ωστόσο, έχει πραγματοποιήσει σημαντικές χερσαίες επιχειρήσεις στη Συρία και το Ιράκ. Στη Συρία, η Άγκυρα διεξήγαγε ευρείες επιχειρήσεις συνδυάζοντας τακτικές δυνάμεις με τοπικούς παράγοντες και καθιέρωσε μια συνεχή παρουσία στο βόρειο τμήμα της χώρας. Στο Ιράκ, αντίθετα, οι κινήσεις της ήταν πιο περιορισμένες, περιλαμβάνοντας διασυνοριακές εισβολές και τη δημιουργία βάσεων.

Τουρκικές δυνάμεις κοντά στα σύνορα με τη Συρία. Φωτογραφία: AFP

Οι ενέργειες της Τουρκίας σε αυτά τα δύο μέτωπα, και οι δύο γειτονικές χώρες που συνορεύουν με την Τουρκία, στόχευαν πρωτίστως στην αντιμετώπιση της κουρδικής πρόκλησης, την οποία θεωρεί ως άμεση απειλή για την εθνική της ασφάλεια. Στη Λιβύη και το Αζερμπαϊτζάν, από την άλλη πλευρά, η τουρκική εμπλοκή χαρακτηρίστηκε από μια πιο περιορισμένη στρατιωτική παρουσία βάσει συμβουλών, τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, την προμήθεια εξοπλισμού και την υποστήριξη των τοπικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης Σύριων μαχητών.
Μια τουρκική θαλάσσια εισβολή

Τι γίνεται με την πιθανότητα αμφίβιας εισβολής; Το τουρκικό ναυτικό είναι από τα ισχυρότερα στην περιοχή, αλλά μια αμφίβια εισβολή στο Ισραήλ δεν είναι στρατιωτικά εύλογη υπό τις παρούσες συνθήκες. Ένα τέτοιο σενάριο θα απαιτούσε διαρκή ναυτική και αεροπορική υπεροχή, καθώς και την απόβαση δυνάμεων σε σημαντική κλίμακα.
Οι πιθανότητες επιτυχίας μιας τέτοιας προσπάθειας είναι εξαιρετικά χαμηλές, καθώς θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με μια συνδυασμένη ισραηλινή προσπάθεια που θα περιλαμβάνει το ισραηλινό ναυτικό, την ισραηλινή πολεμική αεροπορία, τα συστήματα αεράμυνας και τις πληροφορίες. Μια τέτοια απάντηση θα επέτρεπε τον έγκαιρο εντοπισμό, τα χτυπήματα στη θάλασσα και βαθιά πίσω από τις εχθρικές γραμμές και την εξουδετέρωση της δύναμης εισβολής πριν καν φτάσει στην ακτή.
Σύγκρουση μεταξύ αεροπορικών δυνάμεων

Υπάρχει και η εναέρια διάσταση. Η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία έχει σαφές πλεονέκτημα έναντι της τουρκικής ομολόγου της, τόσο στην επιχειρησιακή εμπειρία όσο και στην ποιότητα των πλατφορμών της. Αυτό παραμένει αληθές παρά τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των αναβαθμίσεων του αεροπορικού στόλου της και της υπογραφής συμφωνιών για την αγορά αεροσκαφών Eurofighter από την Ευρώπη. Μέχρι στιγμής, και παρά τις διάφορες αναφορές, οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη πουλήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 στην Τουρκία.

Επιχειρησιακά, το Ισραήλ έχει συσσωρεύσει εκτεταμένη εμπειρία σε πολύπλοκα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων χτυπημάτων μεγάλου βεληνεκούς εναντίον προηγμένων συστημάτων αεράμυνας, όπως αποδείχθηκε ξεκάθαρα στις δύο πιο πρόσφατες εκστρατείες στο Ιράν. Η Τουρκία, αντίθετα, έχει αποκτήσει εμπειρία κυρίως σε μάχες χαμηλής έως μεσαίας έντασης, με έμφαση στα drones και την ενσωμάτωση τοπικών δυνάμεων. Αυτό το κενό θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητά του να εξασφαλίσει και να διαχειριστεί μια επιχείρηση μεγάλης κλίμακας εναντίον ενός προηγμένου αντιπάλου. Το νόημα είναι σαφές: Ένα σενάριο που περιλαμβάνει μια άμεση χερσαία ή αμφίβια εισβολή στο Ισραήλ είναι απίθανο, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον.

Τούτου λεχθέντος, ένας πιο σημαντικός κίνδυνος από την Τουρκία έγκειται στην πιθανότητα έμμεσης απειλής μέσω της υποστήριξης των εξτρεμιστικών σουνιτικών δυνάμεων στο βόρειο μέτωπο του Ισραήλ. Αυτό το σενάριο προέκυψε επίσης στις εκτιμήσεις της Επιτροπής Nagel σχετικά με την τουρκική παρουσία στη Συρία και την πιθανότητα οι τοπικοί παράγοντες να προκαλέσουν κλιμάκωση εκεί. Η εμπλοκή της Τουρκίας στη Συρία εντάσσεται σε μια συνεπή στρατηγική που στοχεύει στην αποδυνάμωση των κουρδικών πολιτοφυλακών που θεωρεί άσπονδο εχθρό. Στο μέλλον, η Τουρκία μπορεί να προσπαθήσει να οικοδομήσει έναν οργανωμένο πληρεξούσιο στη Συρία που θα κατευθύνει επίσης μια απειλή προς το Ισραήλ, αν και προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία για μια τέτοια συστηματική προσπάθεια.

Ένα άλλο σημείο πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη: Όσο περισσότερο η Τουρκία σκοπεύει να επεκτείνει την ανάπτυξη της ασφάλειας στη Συρία, ιδιαίτερα εάν ενσωματώσει επίσης τακτικές δυνάμεις, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος επιχειρησιακής τριβής με τις ισραηλινές δυνάμεις που επιχειρούν στην περιοχή. Μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακούσια κλιμάκωση. Με βάση αναφορές Ισραηλινών αξιωματούχων σχετικά με τη δημιουργία ενός μηχανισμού ασφαλείας για την αποφυγή τριβών, μπορεί να υποτεθεί ότι και οι δύο χώρες θα εργαστούν για να μειώσουν τον κίνδυνο και να αποφύγουν την επιδείνωση. Το μέλλον των σχέσεων Συρίας-Ισραήλ θα επηρεάσει και την έμμεση αντιπαράθεση με την Τουρκία, η οποία αναμένεται να στηρίξει το καθεστώς της Δαμασκού. Σε αυτό το στάδιο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η Συρία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να κλιμακώσει εναντίον του Ισραήλ. Σε κάθε περίπτωση, η συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία σε βασικά σημεία της Συρίας, συμπεριλαμβανομένης της συνόδου κορυφής Hermon, παραμένει ένα σημαντικό αποτρεπτικό εργαλείο.

Αν υπάρχει θέληση και ικανότητα

Μέχρι στιγμής, αυτή ήταν μια συζήτηση για τις ικανότητες, με την υπόθεση ότι υπάρχει κίνητρο για δράση. Αλλά δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι η Τουρκία σκοπεύει πραγματικά να υιοθετήσει μια σκληρή πολιτική που θα απειλούσε άμεσα το Ισραήλ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην αναμενόμενη πίεση από το ΝΑΤΟ, ειδικά από την Ουάσιγκτον, καθώς και στην πιθανότητα μιας θανατηφόρας ισραηλινής απάντησης, όπως έμαθε από πρώτο χέρι η Τεχεράνη.

Φαίνεται λοιπόν ότι βραχυπρόθεσμα δεν πρέπει να δοθεί υπερβολική βαρύτητα στην τουρκική απειλή. Φαίνεται κυρίως να είναι μια απάντηση στην αυξανόμενη περιφερειακή θέση του Ισραήλ υπό το πρίσμα της συνεργασίας του με τις ΗΠΑ κατά του Ιράν, καθώς και μια αντίδραση σε μια κλιμάκωση που η Τουρκία προσπάθησε να αποτρέψει για δικούς της λόγους. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ανάπτυξη μιας πραγματικής απειλής, ιδίως λόγω της εμβάθυνσης της ασφάλειας και της στρατιωτικής εμπλοκής της Άγκυρας στη Συρία και των προσπαθειών της να εδραιώσει την παρουσία της και στη Γάζα.

Επιπλέον, η αυξανόμενη όρεξη του προέδρου Ερντογάν να τοποθετήσει την Τουρκία ως ηγέτη του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου, μαζί με τις νεο-οθωμανικές φιλοδοξίες του, θα μπορούσαν τελικά να τον οδηγήσουν να κάνει σκληρότερα βήματα από τη γνωστή πολεμοχαρή ρητορική. Το Ισραήλ καλά θα κάνει να παραμείνει σε επαγρύπνηση και να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις που προέρχονται από την Άγκυρα.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.