Σε έναν διπλωματικό μαραθώνιο εξελίσσεται η δραστηριότητα της Αθήνας στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που οι περιφερειακές ισορροπίες αναδιατάσσονται βίαια. Στο επίκεντρο της προσοχής βρέθηκε η πρόσφατη, σχεδόν αθόρυβη επίσκεψη του επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (MIT), Ιμπραήμ Καλίν, στην ελληνική πρωτεύουσα- μια συνάντηση που σχεδόν συνέπεσε χρονικά με την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κάιρο, δίπλα στον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο της τριμερούς συνεργασίας των τριών κρατών.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της φιλοκυβερνητικής τουρκικής εφημερίδας Yeni Safak, ο Ιμπραήμ Καλίν δεν ήρθε στην Αθήνα για φιλοφρονήσεις. Μετέφερε μια αυστηρά περιχαρακωμένη γραμμή της Άγκυρας για το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και το status quo των ελληνικών νησιών. Ο επικεφαλής της MIT υπογράμμισε ότι η Τουρκία επιδιώκει μεν μια εποικοδομητική στάση και τη διεύρυνση των πεδίων συνεργασίας, κατέστησε όμως σαφές ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί τετελεσμένα μέσω μονομερών ενεργειών. Ιδιαίτερη ένταση παρατηρείται στο ζήτημα της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, με τον Τούρκο αξιωματούχο να επαναφέρει με επίταση την πάγια αξίωση της Άγκυρας περί αποστρατιωτικοποίησής τους. Παράλληλα, ο Καλίν υπέδειξε ευθέως ως «λάθος δρόμο» τη στρατηγική επιλογή της Αθήνας να συγκροτήσει ένα νέο πλέγμα ασφαλείας στην περιοχή μέσω της στενής αμυντικής σύμπραξης με το Ισραήλ, διαμηνύοντας πως, παρότι η Τουρκία δεν συνιστά απειλή, δεν πρόκειται να παρακολουθεί αδρανής εξελίξεις που θίγουν τα ζωτικά της συμφέροντα.
Απάντηση
Η ουσιαστική απάντηση στους τουρκικούς βρυχηθμούς ήρθε απευθείας από το Κάιρο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, φροντίζοντας ωστόσο να συμπληρώσει με νόημα πως η επιδίωξη της σταθερότητας δεν ταυτίζεται σε καμία περίπτωση με την υποχωρητικότητα ή την ανοχή σε τετελεσμένα. Η χώρα, σημείωσε, ούτε φοβάται να υπερασπιστεί τις θέσεις της με αυτοπεποίθηση ούτε διστάζει να προσέλθει στον διάλογο. Ως έμπρακτη απόδειξη αυτής της περιφερειακής πολιτικής, ο Έλληνας Πρωθυπουργός πρόταξε τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας– Αιγύπτου του 2020, η οποία ακύρωσε στην πράξη τους αυθαίρετους σχεδιασμούς του τουρκολιβυκού μνημονίου. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι προέβαλε την τριμερή συνεργασία ως υπόδειγμα περιφερειακού συντονισμού, εστιάζοντας στην προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY, στη διοχέτευση του κυπριακού φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές, αλλά και στη σύγκλιση των τριών πλευρών γύρω από τις κρίσεις στο Παλαιστινιακό, τη Λιβύη και τη Συρία. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εξήρε το στρατηγικό βάθος μιας σχέσης που μετρά ήδη πάνω από μία δεκαετία. Μάλιστα, η παρουσία του ως μοναδικού ξένου ηγέτη στην αεροπορική έκθεση του Ελ Αλαμέιν προκάλεσε τον εκνευρισμό της τουρκικής αντιπροσωπείας, η οποία αποχώρησε επιδεικτικά από το περίπτερό της κατά το πέρασμα των δύο Προέδρων.
Αυστηρότητα
Η κοινή Διακήρυξη της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής αποτυπώνει με θεσμική αυστηρότητα την απάντηση των «τριών»: «Επαναλαμβάνουμε εκ νέου ότι οποιεσδήποτε Συμφωνίες ή Μνημόνια Συνεργασίας σχετικά με την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας θα πρέπει να συμφωνούνται με βάση το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)». Ειδική μνεία έγινε και στο Κυπριακό, με τους ηγέτες να υπογραμμίζουν τη στήριξή τους στις προσπάθειες για μια συνολική διευθέτηση στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Στο πεδίο της ενέργειας, η διακήρυξη υπήρξε εξίσου σαφής: «Εκφράζουμε τη βούλησή μας να συνεχίσουμε την ανάπτυξη έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης, συμπεριλαμβανομένου και του έργου διασύνδεσης GREGY, ούτως ώστε να ενισχύεται η ενεργειακή ασφάλεια και η διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές αγορές. Επισημαίνουμε επίσης τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου, στηρίζοντας έτσι την περιφερειακή και ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τη σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου με τις αιγυπτιακές υποδομές και εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και καλούμε για την ολοκλήρωσή τους το συντομότερο δυνατόν».
Η πρόδηλη νευρικότητα της Άγκυρας και οι αιχμηρές υποδείξεις Καλίν για τον άξονα Αθήνας-Τελ Αβίβ δεν εκδηλώνονται εν κενώ. Συνδέονται άμεσα με την οριστικοποίηση της διακρατικής συμφωνίας, ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγή στην ιστορία του Ισραήλ, η οποία προβλέπει την ανάπτυξη επί ελληνικού εδάφους μιας ολοκληρωμένης, πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής αεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας με ισραηλινή τεχνολογία αιχμής, καθώς και τη συμπαραγωγή εξελιγμένων συστημάτων πυροβολικού.
Σε αυτό το τοπίο, οι διπλωματικές διαβουλεύσεις στην περιοχή διεξάγονται με εντατικούς ρυθμούς. Η τουρκική ηγεσία παρακολουθεί στενά τις κινήσεις, με τον Χακάν Φιντάν να σπεύδει σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα ζυγίζει προσεκτικά τις ανακατατάξεις που επιφέρει η Συμφωνία της Μέκκας και η επιχειρούμενη προσέγγιση Τουρκίας-Σαουδικής Αραβίας. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός έχει ήδη τροχιοδρομήσει επίσημη επίσκεψη στο Ριάντ με σκοπό την επαναβεβαίωση της διμερούς στρατηγικής σχέσης, καθιστώντας σαφές ότι η ελληνική διπλωματία συνεχίζει να θωρακίζει αμυντικά τη χώρα και να διευρύνει τις συμμαχίες της, χωρίς να υπολογίζει τις τουρκικές υποδείξεις.
Σε κάθε περίπτωση πάντως η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο έχει επανέλθει και οι επόμενες κινήσεις στην σκακιέρα θεωρούνται ιδιαιτέρως κρίσιμες. Θα ήταν επικίνδυνο η Αθήνα να υποστηρίζει ότι έχει το απόλυτο προβάδισμα, καθώς η νέα προσέγγιση που επιχειρείται με Κάιρο και Ριαντ έρχεται μετά την ενίσχυση των σχέσεων αμφοτέρων με την Άγκυρα. Και αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει χρόνος ούτε για πανηγυρισμούς, ούτε για εφησυχασμό. Διότι όλες οι συμμαχίες είναι υπό αίρεση.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου
Δημοσίευση σχολίου