Ο «υβριδικός πόλεμος» της Ρωσίας παύει να είναι υβριδικός. Το εφιαλτικό σενάριο για το ΝΑΤΟ.

Βασιλης Διαμαντακος 
Οι επιχειρήσεις σαμποτάζ έχουν τετραπλασιαστεί, η Βαλτική μετατρέπεται σε πρώτη γραμμή και το ΝΑΤΟ φοβάται το επεισόδιο που θα το αναγκάσει να αποφασίσει αν πρέπει να ενεργοποιήσει το Άρθρο5

«δεν φοβούνται την εισβολή – φοβούνται το επεισόδιο που δεν θα ξέρουν πώς να χαρακτηρίσουν»

Για χρόνια η Ευρώπη περιέγραφε ως «υβριδικό πόλεμο» μια σειρά ενεργειών που βρίσκονταν κάτω από το κατώφλι της συμβατικής στρατιωτικής σύγκρουσης: κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, σαμποτάζ, παρεμβολές GPS, επιχειρήσεις επιρροής και δολιοφθορές.

Αυτή η διάκριση γίνεται πλέον όλο και πιο δύσκολη.

Η ρωσική πίεση προς την Ευρώπη φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση, στην οποία οι επιχειρήσεις χαμηλού κόστους και αμφίβολης απόδοσης ευθύνης μπορούν να προκαλέσουν πραγματικές ζημιές σε κρίσιμες υποδομές και, κυρίως, να δοκιμάσουν τα πολιτικά αντανακλαστικά του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με ανάλυση του Carnegie Endowment, δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταγράψει τετραπλασιασμό των ρωσικών επιχειρήσεων σαμποτάζ στην Ευρώπη από το 2024, με την αύξηση να συνεχίζεται μέσα στο 2025 και το 2026.

Η λογική πίσω από αυτή την κλιμάκωση δεν είναι απαραίτητα να οδηγήσει σε άμεση σύγκρουση με το ΝΑΤΟ.

Είναι να δοκιμάσει τα όριά του.

Η Μόσχα μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνη όσο πιέζεται

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες επισημάνσεις του Carnegie είναι ότι οι οικονομικές πιέσεις και οι απώλειες στο πεδίο δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το Κρεμλίνο θα γίνει πιο συγκρατημένο.

Μπορεί να συμβεί το αντίθετο.

Η ανάλυση υποστηρίζει ότι η αυξανόμενη δημοσιονομική πίεση, οι στρατιωτικές απώλειες και τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές μπορούν να ενισχύσουν την προσφυγή της Μόσχας σε φθηνότερες και πιο ευέλικτες μορφές πίεσης κατά της Ευρώπης.

Ο Maksym Beznosiuk γράφει ότι μια τέτοια εκστρατεία θα μπορούσε να στοχεύει στο να «δοκιμάσει τα όρια των συμμάχων, να αποσταθεροποιήσει ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, να υπονομεύσει τη διατλαντική ενότητα και να αποδυναμώσει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο».

Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο σημείο: ο στόχος δεν χρειάζεται να είναι στρατιωτική νίκη.

Μπορεί να είναι πολιτική διάβρωση. 

Η Βαλτική γίνεται το εργαστήριο της «γκρίζας ζώνης»

Οι χώρες της Βαλτικής βρίσκονται ήδη στην πρώτη γραμμή αυτής της πίεσης.

Το Carnegie αναφέρει τακτικές εναέριες παραβιάσεις, παρεμβολές GPS και επιχειρήσεις πληροφόρησης, ενώ ξεχωρίζει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη στην Εσθονία.

Ρωσόφωνα κανάλια και ανώνυμοι λογαριασμοί στο Telegram άρχισαν να προωθούν την ιδέα μιας λεγόμενης «Λαϊκής Δημοκρατίας της Νάρβα», με αποσχιστικά σύμβολα και ισχυρισμούς ότι οι ρωσόφωνοι κάτοικοι χρειάζονται «προστασία».

Οι εσθονικές αρχές αντιμετωπίζουν την εκστρατεία ως επιχείρηση πληροφοριών και όχι ως αυθεντικό τοπικό κίνημα.

Ακριβώς εκεί βρίσκεται και ο κίνδυνος.

Η ανάλυση σημειώνει ότι ο στόχος δεν είναι απαραίτητα να δημιουργηθεί άμεσα στρατιωτικό επεισόδιο, αλλά να οικοδομηθεί σταδιακά η πολιτική και επικοινωνιακή αρχιτεκτονική που θα μπορούσε αργότερα να χρησιμοποιηθεί για την αιτιολόγηση μιας πιο άμεσης παρέμβασης.
Το «εφιαλτικό σενάριο» του ΝΑΤΟ

Το πλέον ανησυχητικό ενδεχόμενο δεν είναι μια μεγάλη εισβολή ρωσικών αρμάτων.

Είναι κάτι πολύ πιο ασαφές.

Σύμφωνα με την ανάλυση, ένα σενάριο με μη αναγνωρίσιμους ενόπλους, τοπικούς proxies ή «little green men» που θα καταλάμβαναν ή θα αποσταθεροποιούσαν ένα μικρό τμήμα εδάφους θα μπορούσε να δημιουργήσει ακριβώς το πολιτικό δίλημμα που φοβάται περισσότερο η Συμμαχία.

Ο Beznosiuk σημειώνει ότι, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, αυτό είναι το πραγματικό «nightmare scenario»: όχι επειδή θα ξεκινούσε απαραίτητα έναν μεγάλο πόλεμο, αλλά επειδή θα ανάγκαζε τη Συμμαχία να αποφασίσει υπό συνθήκες αβεβαιότητας και αμφισβητούμενης απόδοσης ευθύνης εάν ενεργοποιείται πλήρως το Άρθρο 5. 

Από κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές

Η απειλή δεν περιορίζεται στην παραπληροφόρηση ή στις πολιτικές επιχειρήσεις.

Ο υπουργός Πολιτικής Άμυνας της Σουηδίας Carl-Oskar Bohlin έχει προειδοποιήσει ότι φιλορωσικές ομάδες που συνδέονται με υπηρεσίες ασφαλείας έχουν μετακινηθεί από απλές επιθέσεις άρνησης υπηρεσίας σε πιο καταστροφικές κυβερνοεπιχειρήσεις κατά κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Το Carnegie επικαλείται επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Πολωνία και στη δυτική Σουηδία ως παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο μπορούν να πληγούν κρίσιμες υποδομές χωρίς να εκδηλωθεί συμβατική στρατιωτική επίθεση.

Τι προτείνεται για την Ευρώπη

Η ανάλυση του Carnegie προτείνει μια πιο μόνιμη και αυτοματοποιημένη αρχιτεκτονική αντίδρασης.

Μεταξύ άλλων:μόνιμο hybrid response cell για την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ,
γρηγορότερη απόδοση ευθύνης για σαμποτάζ και κυβερνοεπιθέσεις,
προκαθορισμένη κλιμάκωση συνεπειών,
κυρώσεις, απελάσεις, θαλάσσιες παρεμβάσεις και κυβερνοαντίμετρα,
ενίσχυση πολιτικής άμυνας και εφεδρικών συστημάτων σε λιμάνια και αεροδρόμια,
ασκήσεις ειδικά για σενάρια «little green men» και τοπικής κατάληψης.

Η βασική λογική είναι απλή: να αφαιρεθεί από τη Μόσχα το πλεονέκτημα της αμφισημίας.
Και το ελληνικό ζήτημα

Για την Ελλάδα, η νέα αυτή πραγματικότητα δεν αφορά μόνο τη Βαλτική.

Η χώρα διαθέτει λιμάνια στρατηγικής σημασίας, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνιακές και ενεργειακές διασυνδέσεις, LNG υποδομές και ηλεκτρικά δίκτυα που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική αξία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε έναν κόσμο όπου ο αντίπαλος δεν χρειάζεται να επιτεθεί με συμβατικές δυνάμεις για να προκαλέσει στρατηγική ζημιά, τέτοιες υποδομές μετατρέπονται αυτομάτως σε τμήμα της εθνικής ασφάλειας.

Η Ευρώπη επομένως βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα:

ο επόμενος μεγάλος κίνδυνος μπορεί να μην μοιάζει αρχικά με πόλεμο.

Και ακριβώς γι’ αυτό μπορεί να είναι ακόμη δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.