Ευρωπαϊκή επισιτιστική κρίση. Ο καύσωνας του Ιουνίου διέλυσε καλλιέργειες αξίας 2,1 δισ. ευρώ.

Σε βαρύ πλήγμα για την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή και την επισιτιστική ασφάλεια της γηραιάς ηπείρου εξελίχθηκε ο καύσωνας του Ιουνίου, καθώς εξάλειψε περισσότερα από 2 δισ. ευρώ από την αξία της παραγωγής δημητριακών, με τη Γαλλία και την Ουγγαρία να δέχονται το ισχυρότερο χτύπημα.
Σύμφωνα με στοιχεία της ευρωπαϊκής ένωσης εμπόρων δημητριακών Coceral, μέσα σε μόλις τέσσερις εβδομάδες μετά το κύμα καύσωνα αφαιρέθηκαν σχεδόν 9 εκατομμύρια τόνοι από τις προβλέψεις για τη σοδειά δημητριακών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Παράλληλα, ανάλυση της Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) υπολογίζει την αξία της χαμένης παραγωγής στα 2,1 δισ. ευρώ σε εγχώριες τιμές παραγωγού για καλλιέργειες όπως το σιτάρι, το κριθάρι και το καλαμπόκι — μέγεθος που αντιστοιχεί περίπου στο 5% της συνολικής εκτιμώμενης αξίας παραγωγής για το 2025.
«Δεν κατευθυνόμαστε πλέον προς μια κατάρρευση — είμαστε ήδη εκεί», προειδοποιούν οι παραγωγοί, βλέποντας τις αποδόσεις των καλλιεργειών τους να συρρικνώνονται δραματικά.

Πού «χτύπησε» ο καύσωνας

Ο Ιούνιος που μας πέρασε ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη, με τις θερμοκρασίες να κινούνται 3°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Στη Γαλλία το θερμόμετρο σκαρφάλωσε πάνω από τους 43°C, ενώ στην Ουγγαρία ξεπέρασε τους 40°C.
Η ακραία ζέστη έπληξε το σιτάρι σε μια κρίσιμη φάση ανάπτυξης (κατά το γέμισμα των σπόρων) σε περιοχές της κεντρικής και νότιας Γαλλίας, της νότιας Γερμανίας, της Αυστρίας, της Πολωνίας και της Ουγγαρίας. Την ίδια στιγμή, το εαρινό κριθάρι υπέστη πολύ μεγαλύτερες ζημιές σε σχέση με το χειμερινό, το οποίο είχε ήδη αναπτυχθεί πριν ξεσπάσει το κύμα ζέστης.

Στη Γαλλία, στην οποία αναλογεί σχεδόν το ήμισυ των συνολικών ζημιών, η πρόβλεψη μειώθηκε κατά 4,1 εκατομμύρια τόνους (αξίας περίπου 891 εκατ. ευρώ). Δεύτερη σε απώλειες ήταν η Ουγγαρία, με μείωση 2,4 εκατομμυρίων τόνων (αξίας 444 εκατ. ευρώ), ενώ η Ισπανία έχασε 1,4 εκατομμύρια τόνους (276 εκατ. ευρώ) και η Γερμανία κατέγραψε αντίστοιχη πτώση αξίας 233 εκατ. ευρώ.
*Σημειώνεται ότι μικρές αναθεωρήσεις προς τα πάνω στις συγκομιδές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Ιταλίας και της Φινλανδίας περιόρισαν τη συνολική καθαρή απώλεια στα 1,79 δισ. ευρώ, αν και η ακαθάριστη αξία των χαμένων καλλιεργειών υπολογίζεται μεταξύ 2 και 2,3 δισ. ευρώ.

Ντόμινο ανατιμήσεων

Σχεδόν η μισή από τη συνολική μείωση των προβλέψεων προήλθε από το καλαμπόκι, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για ζωοτροφές και «συνελήφθη» από τον καύσωνα κατά τη διάρκεια της επικονίασης. Η Coceral περιέκοψε την πρόβλεψή της για το καλαμπόκι ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου από τους 57,2 εκατ. τόνους στους 52,7 εκατ. τόνους.
Οι παρενέργειες αναμένεται να φανούν άμεσα στην αγορά, καθώς η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας καλαμποκιού σε κακές σοδειές, κάτι που θα αυξήσει τη ζήτηση για φορτία από την Ουκρανία και τη Βραζιλία.

Την ίδια στιγμή, η μειωμένη γαλλική συγκομιδή περιορίζει τις ποσότητες σιταριού προς τη βόρεια και δυτική Αφρική, ενώ το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών αναμένεται να μετακυλιστεί στους παραγωγούς κρέατος και γαλακτοκομικών τους επόμενους μήνες.

Στο στόχαστρο οι επιδοτήσεις της ΚΑΠ

Για τους Ούγγρους αγρότες η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη, καθώς οι εγχώριες τιμές παραγωγού υποχώρησαν λόγω των φθηνότερων εισαγωγών από τη Μαύρη Θάλασσα, στερώντας τους τη δυνατότητα να καλύψουν τη χασούρα μέσω υψηλότερων τιμών πώλησης.
Όπως δήλωσε ο Tom Lancaster, αναλυτής της ECIU, «αυτό θα πλήξει τις τσέπες των αγροτών, μειώνοντας το εισόδημά τους και υπονομεύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή επισιτιστική ασφάλεια».
Την ίδια ώρα, οι τεράστιες απώλειες φέρνουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων, όπως ο Théo Paquet από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος (EEB), τονίζουν ότι οι κοινοτικές επιδοτήσεις, αντί να θωρακίζουν την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή, «συνεχίζουν να χρηματοδοτούν επιβλαβείς πρακτικές», τροφοδοτώντας έναν φαύλο και δαπανηρό κύκλο κρίσεων.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.