Στη σκιά του πολέμου στο Ιράν: Ο Ερντογάν προσπαθεί να κρύψει την τουρκική κατάρρευση.

Ο πόλεμος με το Ιράν κλονίζει την τουρκική οικονομία, αλλά η Άγκυρα μεταδίδει τις δουλειές ως συνήθως και δίνει έμφαση στον έλεγχο της κατάστασης. Από την άλλη πλευρά, οι ειδικοί προειδοποιούν: Η σταθερότητα της λίρας βασίζεται σε ασυνήθιστη παρέμβαση και θα μπορούσε γρήγορα να διαλυθεί

Έλι Λέων

Η βουτιά της τουρκικής λίρας σε νέο χαμηλό έναντι του δολαρίου και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου μετά το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν πριν από περίπου ένα μήνα επιβαρύνουν την τουρκική οικονομία, ωστόσο η κυβέρνηση στην Άγκυρα επιμένει ότι το οικονομικό σχέδιο συνεχίζεται όπως έχει προγραμματιστεί. Από την άλλη πλευρά, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η σταθερότητα του νομίσματος είναι μια ψευδαίσθηση που διατηρείται από την άνευ προηγουμένου παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας.

Ο Τούρκος υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ είπε στους επενδυτές στο Λονδίνο αυτή την εβδομάδα ότι ο βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος των εντάσεων στη Μέση Ανατολή είναι αρνητικός αλλά διαχειρίσιμος. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Turkey Today», αξιωματούχοι της χώρας εκτιμούν ότι εάν η τιμή του πετρελαίου είναι κατά μέσο όρο 85 δολάρια το βαρέλι το 2026, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί κατά 3,6 έως 4,4 ποσοστιαίες μονάδες και η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί κατά 0,6 έως 1,5 ποσοστιαίες μονάδες. Από τον Φεβρουάριο, ο ετήσιος πληθωρισμός της Τουρκίας διαμορφώθηκε στο 31,5% και το ετήσιο έλλειμμα έφτασε τα 32,9 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιανουάριο, αφού η οικονομική ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 3,6% το 2025.

Ο Shimshak σημείωσε ότι ο μηχανισμός φορολογίας των καυσίμων που αποκαταστάθηκε στην αρχή της σύγκρουσης μπλοκάρει περίπου το 75% των αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων, γεγονός που μειώνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Επιπλέον, επεσήμανε τα πρώιμα σημάδια επιβράδυνσης του πληθωρισμού των ενοικίων και χαμηλότερου κινδύνου ξηρασίας το 2026 που θα υποστήριζαν χαμηλότερες τιμές των τροφίμων. Ο υπουργός καυχήθηκε για αξιοσημείωτη βελτίωση στα αποθεματικά, με αύξηση 79 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ακαθάριστα αποθεματικά και 103.5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε καθαρά αποθεματικά από τον Μάιο του 2023.Απομεινάρια του πυραύλου που έπεσε στην Τουρκία | Φωτογραφία: Arab Networks

Ωστόσο, μια ανάλυση που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα από τον Robin J. Brooks, πρώην επικεφαλής οικονομολόγο στο IIF και επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος στην Goldman Sachs, παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Ο Brooks σημειώνει ότι μεταξύ 27 Φεβρουαρίου και 27 Μαρτίου, σημειώθηκε αύξηση στις τιμές του πετρελαίου Brent, μαζί με πτώση του δείκτη S&P 500 και των τιμών του χρυσού και του ασημιού. Παρόλα αυτά, η τουρκική λίρα έδειξε σχετική ανθεκτικότητα έναντι του δολαρίου και μάλιστα είχε καλύτερες επιδόσεις από τα νομίσματα των εξαγωγέων εμπορευμάτων όπως το ρεάλ Βραζιλίας και το πέσο Χιλής.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Μπρουκς, αυτή η ανθεκτικότητα πηγάζει από το γεγονός ότι η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας πουλά δολάρια σε τεράστιους όγκους. Η τρέχουσα παρέμβαση είναι τουλάχιστον τόσο μεγάλη όσο αυτή που καταγράφηκε στην κρίση του Μαρτίου 2025, όταν η σύλληψη του ηγέτη της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου οδήγησε σε μαζική φυγή κεφαλαίων. Ο Μπρουκς αποκαλύπτει ότι η εκπληκτική αύξηση των επίσημων συναλλαγματικών αποθεμάτων την εβδομάδα που έληξε στις 20 Μαρτίου εξηγείται από την πώληση και ανταλλαγή 50 τόνων χρυσού αξίας περίπου 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Εξαιρουμένης αυτής της ενέργειας, οι απώλειες των αποθεματικών συνεχίζονται αμείωτες και η λίρα βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση υποτίμησης που τελικά θα οδηγήσει στη συνθηκολόγηση της κυβέρνησης.
Ο Μπρουκς καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το θεμελιώδες πρόβλημα είναι η πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος δημιουργεί πιστωτικές φούσκες μέσω των τραπεζών για να παραμείνει στην εξουσία. Αυτή η πολιτική διευρύνει το έλλειμμα και οδηγεί σε νομισματικές κρίσεις που πυροδοτούνται από εξωτερικούς κραδασμούς, όπως ο τρέχων πόλεμος στον Περσικό Κόλπο.

Προβλέπει ότι η μεταπολεμική περίοδος θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για την Τουρκία, συμπεριλαμβανομένης της ισχυρότερης θέσης στους εμπορικούς διαδρόμους, της αυξανόμενης ζήτησης για ανοικοδόμηση σε γειτονικές περιοχές και ενός πιο εξέχοντος ρόλου ως κόμβου ενέργειας και εφοδιαστικής.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.